Nierstenen symptomen

Wat zijn nierstenen?

Wat zijn nierstenen? - Symptomen en behandeling

Nierstenen symptomen, oorzaak en behandeling. Nierstenen zijn kleine, harde afzettingen die ontstaan in je nieren. Nierstenen bestaan meestal uit calcium, ofschoon er ook stenen van oxalaat, cystine of struviet zijn. Dit zijn bijprodukten van de chemische en fysieke veranderingen die optreden in het lichaam. Wanneer de urine verzadigd is van afvalstoffen, dan kunnen deze kristalliseren als gevolg waarvan nierstenen ontstaan. De belangrijkste oorzaak van nierstenen is te weinig vochtopname. Des te minder je drinkt, des te geconcentreerder je urine is en des te gemakkelijker zich nierstenen vormen.



De meeste mensen die last krijgen van nierstenen zijn tussen de 20 en 50 jaar en mannen hebben vaker last van nierstenen dan vrouwen. Verreweg de meeste nierstenen zullen na enkele dagen of eventueel enkele maanden spontaan uitgescheiden worden, op voorwaarde dat het steentje redelijk klein is. Een steentje ter grootte van een zandkorrel kan via de urineleiders naar de blaas stromen en het lichaam verlaten zonder vast te komen zitten. De reis die een wat grotere niersteen aflegt kan pijnlijk zijn, waarbij je klachten kunt krijgen als misselijkheid, braken en pijn aan één zijde van de rug, maag of lies. De pijn zal verdwijnen zodra het steentje het lichaam verlaten heeft. Maar als een niersteen onderweg blijft steken, zal de pijn aanhouden en is medisch ingrijpen vereist.

Als gevolg van verzadiging van de urine met kristallen worden nierstenen gevormd. Meerdere factoren kunnen hierbij een rol spelen:

  • te weinig urinevorming door te weinig drinken, wat de urine te geconcentreerd maakt;
  • te veel uitscheiding van kalk en andere kristallen;
  • verstoring van de zuurgraad (pH) van de urine;
  • een tekort aan bepaalde kristallen (citraat) die de vorming van stenen tegengaan.

Sommige mensen vatbaarder voor de vorming van nierstenen dan andere. Risicofactoren zijn onder meer niet genoeg drinken, het hebben van een medische aandoening die je vatbaar maakt voor nierstenen (bijvoorbeeld een chronische urineweginfectie, een bestaande nieraandoening of een te hard werkende schildklier), bepaalde geneesmiddelen, obesitas, bepaalde voedingsgewoonten (bijvoorbeeld een verhoogde inname van dierlijk eiwit of te veel oxalaat, wat je onder andere in rabarber en spinazie aantreft).

Wat zijn de symptomen van nierstenen?

Lang niet alle nierstenen veroorzaken klachten als pijn. Veel stenen zijn gering van omvang en stromen door de urinewegen zonder klachten. Zulke kleine nierstenen worden ongemerkt met de urine uitgeplast. Grotere nierstenen kunnen vast komen te zitten in de urineleider. Op dat moment kunnen deze klachten en symptomen optreden:

  • Ernstige pijn in de flank en rug, onder de ribben
  • Pijn die zich uitbreidt of uitstraalt naar de onderbuik en lies
  • Pijn die komt in golven (aanvalsgewijs) en varieert in intensiteit (koliekpijn)
  • De pijn gaat gepaard met bewegingsdrang
  • Pijn bij het urineren
  • Roze, rood of bruine urine
  • Troebele of stinkende urine
  • Misselijkheid en braken
  • Aanhoudende drang om te plassen
  • Vaker plassen dan normaal
  • Koorts en koude rillingen als er een infectie aanwezig is

De pijn die wordt veroorzaakt door een niersteen kan veranderen op het moment dat de steen zich verplaatst door de urinewegen. De pijn kan dan verschuiven naar een andere locatie of toenemen in intensiteit. 

Waardoor wordt de pijn verorzaakt? Als een niersteentje klem komt te zitten, probeert het lichaam het weg te drukken. De urineleider klemt zich om het steentje heen en dit is zeer pijnlijk. Omdat dit zich steeds herhaalt, krijgt de pijn een weeachtig karakter. Een dergelijke pijn wordt 'koliekpijn' genoemd, het betreft hevige pijn in golven. Steentjes hebben vaak scherpe randjes, waardoor de wand van de urineleider kan gaan bloeden.


Hoe worden nierstenen behandeld?

Welke behandeling je krijgt, is afhankelijk van de grootte van de niersteen. Kleine nierstenen worden in de eerste plaats behandeld met kramp- en ontstekingwerende en pijnstillende middelen. Deze kunnen verlichting brengen van de klachten en de uitscheiding van de niersteen bevorderen.

Wanneer de steen te groot is om het lichaam langs natuurlijke weg te verlaten, dan is een behandeling met een niersteenvergruizer de meest vriendelijke en efficiënte methode. De vergruizer produceert zeer krachtige schokgolven die precies gericht kunnen worden op de plaats in de nier waar de steen zich bevindt. De steen valt door de schokgolven in zeer kleine stukjes uiteen, waarna je het gruis zelf kunt uitplassen. Operatief verwijderen van nierstenen is alleen nodig als ze erg groot, zeer zacht of juist hard zijn. Voor dit soort stenen is de niersteenvergruizer minder geschikt.

Geraadpleegde literatuur:

- Dr. Aine Burne e.a. Nieren en urinestelsel. Uitgeversmaatschappij The Reader's Digest BV, Amsterdam/Brussel, 2008.

 - Nierstichting. Nieren, nierziekten en behandeling - Nierstenen. Informatiefolder, zj.



Geschreven door

Het verwijderen van nierstenen

Lees verder



Aandoeningen nieren/urinewegen

Aandoeningen nieren/urinewegen - Symptomen en behandeling

Home

Home - Symptomen en behandeling