Home » Overige ziekten » Endocriene ziekten » Te snel werkende schildklier

Te snel werkende schildklier

Te snel werkende schildklier - hyperthyreoïdie

Te snel werkende schildklier - hyperthyreoïdie - Symptomen en behandeling

Te snel werkende schildklier symptomen. De medische term voor een te snel werkende schildklier of overactieve schildklier is 'hyperthyreoïdie'. Ongeveer één op de twintig mensen zullen vroeg of laat een bepaalde vorm van schildklierdisfunctie in hun leven ervaren. De schildklier is een onderdeel van het endocriene systeem, dat ervoor zorgdraagt dat hormonen worden afgescheiden in het lichaam. Dit gebeurt door hormoonklieren, waar de schildklier er één van is. Bij een overproductie van schildklierhormomen gaan allerlei lichaamsfuncties sneller verlopen, hetgeen een scala aan klachten kan geven. 



De schildklier maakt de schildklierhormonen thyroxine (T4) en trijodothyronine (T3) en geeft die af aan het bloed. Deze hormonen zijn nodig voor de groei, voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel en voor het reguleren van stofwisselingsprocessen in het lichaam. De schildklier wordt aangestuurd door schildklier stimulerend hormoon (TSH), welke door de hypofyse wordt gemaakt. Aan de TSH-waarde is goed te zien hoe de schildklier functioneert. De schildklier heeft voor de aanmaak van deze hormonen jodium nodig, welke je normaal gesproken via je voedsel binnenkrijgt.

De vlindervormige schildklier ligt net onder de adamsappel (larynx) en heeft twee lobben of kwabben, aan weerszijden van de luchtpijp. Deze klier regelt veel vitale metabole processen, zoals groei en het energieverbruik. Een overactieve schildklier staat -zoals in de inleiding reeds beschreven- bekend als 'hyperthyreoïdie', en deze aandoening manifesteert zich veel vaker bij vrouwen dan bij mannen. Ongeveer twee op de honderd vrouwen zullen een zekere mate van hyperthyreoïdie ervaren.

De meest voorkomende oorzaak van een te snel werkende schildklier of hyperthyreoïdie is de ziekte van Graves, ook wel ziekte van Basedow of diffuus toxisch struma genoemd. De ziekte van Graves is een auto-immuunziekte. Andere oorzaken van een overactieve schildklier is een schildklierontsteking (thyroiditis) of een goedaardige tumor in de schildklier (toxisch adenoom). Hyperthyroïdie kan niet genezen worden, maar de aandoening kan wel met succes worden behandeld met bijvoorbeeld medicatie.

Wat zijn de klachten en symptomen van hyperthyreoïdie?

Wanneer de schildklier te veel hormomen aanmaakt, worden veel lichaamsfuncties en -processen overgestimuleerd waardoor ze sneller verlopen. Dit kan een waaier aan klachten geven. De symptomen van een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie) zijn onder meer:

  • versnelde hartslag of hartkloppingen
  • spierzwakte en beven
  • vermoeidheid
  • onvermoeibaar
  • kortademigheid bij inspanning
  • concentratieverlies
  • veel slapen
  • vaak dorst
  • onverklaarbaar gewichtsverlies
  • warmte niet kunnen verdragen
  • warme huid (die vochtig is van het transpireren)
  • diarree
  • frequente stoelgang
  • slaapproblemen
  • overmatig zweten
  • prikkelbaarheid, gejaagdheid
  • nervositeit, onrust en angst
  • veranderingen in de menstruatie (onregelmatige menstruatie)


De schildklier produceert de hormonen thyroxine (T4) en trijodothyronine (T3). Beide hormonen beïnvloeden stofwisselingsprocessen. Des te meer van deze hormonen in het bloed, des te sneller de stofwisseling verloopt.

Waardoor wordt hyperthyreoïdie veroorzaakt?

Er kunnen verschillende oorzaken van een te snel werkende schildklier of hyperthyreoïdie worden onderscheiden. In veel gevallen is er sprake van de ziekte van Graves, een auto-immuunziekte waarbij eigen antistoffen ervoor zorgen dat de schildklier te veel hormoon produceert. De oorzaak van deze aandoening is (nog) niet bekend. Wel vermoedt men een genetische basis van de ziekte en weet men dat antistoffen (anti-TSH receptor-antistoffen of TSI) een belangrijke rol spelen.

Soms wordt een te snel werkende schildklier of hyperthyreoïdie veroorzaakt door een andere auto-immuunaandoening of een enkele schildkliernodus (toxische nodus) die overmatig schildklierhormoon maakt, zogenaamde hormoonafscheidende schildklierknobbeltjes. Voorts zijn er bepaalde vormen van schildklierontsteking (thyreoïditis) die tijdelijk voor een teveel aan schildklierhormoon kunnen zorgen. 
Ook geneesmiddelen zoals lithium en jodiumhoudende medicijnen kunnen aanleiding geven tot  hyperthyreoïdie.


Hoe wordt hyperthyreoïdie behandeld?

De diagnose is vrij eenvoudig te stellen aan de hand van bloedonderzoek, waarbij de hoeveelheid schildklierhormonen (T4 en T3), de hoeveelheid schildklierstimulerend hormoon (TSH) en de hoeveelheid antistoffen tegen de schildklier (anti TPO) bepaald worden. De aanwezigheid van autoantistoffen kan auto-immuun schildklierziekten aantonen. Daarna zal vaak verder onderzoek plaatsvinden om de oorzaak van de ziekte vast te stellen. Een echo of isotopenscan kan soms meer duidelijkheid geven over de diagnose.

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. De behandeling is mede afhankelijk van de oorzaak van de hyperthyreoïdie. De behandeling is gericht op het omlaag brengen van de productie van schildklierhormonen. Er kunnen grofweg drie behandelmogelijkheden worden onderscheiden, waarbij ook combinaties mogelijk zijn:

  • Een behandeling met medicijnen welke de productie van schildklierhormonen remt, meestal gecombineerd met schildklierhormoontabletten om te voorkomen dat de schildklierhormoonspiegel te laag wordt. 
  • Behandeling met radioactief jodium waarbij radioactief jodium door de schildklier wordt opgenomen, waardoor de schildklier langzamer gaat werken. Het is mogelijk dat de schildklier na deze behandeling te langzaam gaat werken. In dat geval is blijvende behandeling met schildklierhormoontabletten nodig. Soms zijn meerdere behandeling nodig, omdat de schildklier na de jodiumbehandeling nog te snel werkt. Het effect van deze behandeling is na 4 tot 6 maanden pas goed te beoordelen. 
  • Bij een operatie wordt door de chirurg een groot deel van de schildklier operatief verwijderd (strumectomie). Het resterende deel maakt meestal nog genoeg schildklierhormoon. Ook kan na deze behandeling de schildklier te langzaam werken, waardoor je schildklierhormoontabletten (Levothyroxine) voorgeschreven krijgt. Ook komt het soms voor dat de schildklier na een chirurgische behandeling toch nog te snel werkt, waardoor een tweede operatie nodig is. 

Lees verder



Endocriene ziekten

Endocriene ziekten - Symptomen en behandeling

Home

Home - Symptomen en behandeling